Województwo lubelskie.html



Ten artykuł dotyczy województwa lubelskiego od 1945. Zobacz też: województwo lubelskie.

Województwo lubelskie

Herb	Flaga
Siedziba wojewody Siedziba sejmiku	Lublin
Urząd Wojewódzki	Lublin, ul. Spokojna 4
Wojewoda	Genowefa Tokarska
Urząd Marszałkowski	Lublin, ul. Spokojna 4
Marszałek	Krzysztof Grabczuk
Powierzchnia	25 122,50 km²
Ludność	2 166 213 mieszk. (31 grudnia 2007)
Gęstość zaludnienia	86,2 mieszk./km²
Urbanizacja	46,6%
Tablica rejestracyjna	L
TERYT: 06	Kod ISO: PL-LU
zobacz: szczegółowy podział administracyjny powiaty grodzkie 4 ziemskie 20 gminy miejskie 20 miejsko-wiejskie 21 wiejskie 172
Lubelski Urząd Wojewódzki ul. Spokojna 4 20-914 Lublin tel.: (0-81) 532-45-43, fax 532-85-40
Oficjalna strona województwa lubelskiego

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Województwo lubelskie

Portal:
Województwo lubelskie

Województwo lubelskie - jedno z 16 województw; jednostka podziału administracyjnego Polski. Obejmuje krainy historyczne: Małopolskę (Lubelszczyznę), Podlasie Południowe i ziemię chełmską która jest częścią Rusi Czerwonej.

Utworzone w 1999 r. z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

• lubelskiego, zwanego dziś potocznie "starym" lub "małym" (w całości)
• zamojskiego (w całości)
• chełmskiego (w całości)
• bialskopodlaskiego (oprócz gmin powiatu łosickiego)
• tarnobrzeskiego (tylko gminy powiatów janowskiego i kraśnickiego)
• siedleckiego (tylko gminy powiatu łukowskiego oraz gmina Kłoczew z powiatu ryckiego)

edytuj Marszałkowie województwa

Zobacz więcej w osobnym artykule: Marszałkowie Województwa Lubelskiego.

Stanowisko Marszałka Województwa Lubelskiego zostało ustanowione w 1998 r. w ramach reformy administracyjnej. Kadencja trwa 4 lata. Obecnie trwa III Kadencja.

edytuj Wojewodowie

Zobacz więcej w osobnym artykule: wojewodowie lubelscy.

edytuj Wicewojewoda

• Henryka Strojnowska od 10 stycznia 2008

edytuj Samorząd województwa

• Zarząd Województwa Lubelskiego:
  • Marszałek: Krzysztof Grabczuk
  • Wicemarszałkowie: Jacek Sobczak, Sławomir Sosnowski
  • Członkowie Zarządu: Arkadiusz Bratkowski, Marek Flasiński
• Sejmik Województwa Lubelskiego

edytuj Geografia

edytuj Położenie fizycznogeograficzne

Terytorium województwa lubelskiego zajmuje części czterech jednostek najwyższego rzędu regionalizacji fizycznogeograficznej Europy. Większa jego część należy do megaregionu Pozaalpejskiej Europy Środkowej. Są to: makroregion Nizina Południowopodlaska, znajdujący się w granicach prowincji Niż Środkowoeuropejski oraz Wyżyna Lubelska i Roztocze – makroregiony prowincji Wyżyny Polskie. Polesie Zachodnie i Polesie Wołyńskie są makroregionami prowincji Polesie należącej do megaregionu Niżu Wschodnioeuropejskiego. Kotlina Sandomierska jest częścią Megaregionu Karpackiego.

Krainy geograficzne województwa lubelskiego należą do trzech pasów rzeźby powierzchni Polski:

• niziny staroglacjalne – zajmują północną połowę województwa
  • część północna i zachodnia pasa: Nizina Południowopodlaska,
  • w części wschodniej: Polesie Zachodnie;
• wyżyny wapienne i lessowe – stanowią środkowy i południowy pas województwa
  • część zachodnia i środkowa pasa: Wyżyna Lubelska,
  • część wschodnia: Wyżyna Wołyńska, Polesie Wołyńskie,
  • w części południowo-wschodniej: Roztocze;
• kotliny podkarpackie
  • Kotlina Sandomierska – nizina staroglacjalna, której część znajduje się na południowym skraju województwa.

Spośród wymienionych makroregionów największą powierzchnię województwa zajmują: Wyżyna Lubelska, Nizina Południowopodlaska i Polesie Zachodnie.

Wody powierzchniowe. Całe województwo znajduje się w dorzeczu Wisły. Rzeka główna i jej małe bezpośrednie dopływy odprowadzają wody z zachodniej części terytorium. Środkowa część województwa znajduje się w dorzeczu (drugiego stopnia) Wieprza, wschodnia – Bugu (Narwi). Największą rzeką w lubelskiej części dorzecza Bugu jest Krzna, której zlewnia zajmuje północno-wschodnią część województwa. Na Lubelszczyźnie po południowej stronie Roztocza największą rzeką jest Tanew. W południowej części Polesia Zachodniego znajduje się zespół jezior krasowych.

edytuj Położenie administracyjne

Województwo jest położone we wschodniej części Polski, między Wisłą a Bugiem (jedynie część powiatu puławskiego leży po zachodniej stronie Wisły). Graniczy z: Ukrainą i Białorusią, a także z województwami:

• podlaskim
• mazowieckim
• świętokrzyskim
• podkarpackim.

Siedzibą władz wojewódzkich jest Lublin.

Województwo lubelskie:

• zajmuje 8% powierzchni Polski, 3 miejsce w kraju pod względem powierzchni.

Ratusz w Zamościu	Wieża Trynitarska i Archikatedra w Lublinie	Góra Katedralna w Chełmie	Domy przy rynku w Białej Podlaskiej
Pałac Czartoryskich w Puławach	Helikopter przy rondzie w Świdniku	Dworzec kolejowy w Łukowie	Kościół parafialny pw. WNMP w Kraśniku
Zagroda sitarska w Biłgoraju	Lubartów - centrum miasta	Duża Synagoga w Łęcznej	Ul. Lwowska w Tomaszowie Lub.
Zabudowania Krasnegostawu	Dworek Du Château w Hrubieszowie	Pomnik Lotników w Dęblinie	Pałac Potockich w Międzyrzecu Podlaskim
Pałac Potockich w Radzyniu Podlaskim	Fragment rynku we Frampolu - najmniejszym mieście województwa	Kościół pw. św. Ludwika we Włodawie	Bazylika Mniejsza w Parczewie
Kościół w Opolu Lubelskim	Pomnik Polski Walczącej w Bełżycach	Dworzec kolejowy w Terespolu	Cerkiew unicka w Szczebrzeszynie
Cementownia w Rejowcu Fabrycznym	Park zdrojowy w Nałęczowie	Rynek w Kazimierzu Dolnym	Centrum Kocka
Pałacyk w Tarnogrodzie	Kościół na wodzie w Zwierzyńcu	Baszta w Krasnobrodzie	Ośrodek Izydory w Stoczku Łukowskim
Most na Wiśle w Annopolu	Główna ulica w Piaskach

edytuj Podział administracyjny

• 4 powiaty grodzkie i 20 powiatów ziemskich, 213 gmin, 3645 sołectw i 4206 wsi.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny województwa lubelskiego.

Województwo lubelskie składa się z 24 powiatów - 20 ziemskich i 4 grodzkich:

powiaty ziemskie:

• powiat bialski
• powiat biłgorajski
• powiat chełmski
• powiat hrubieszowski
• powiat janowski
• powiat krasnostawski
• powiat kraśnicki
• powiat lubartowski
• powiat lubelski
• powiat łęczyński
• powiat łukowski
• powiat opolski
• powiat parczewski
• powiat puławski
• powiat radzyński
• powiat rycki
• powiat świdnicki
• powiat tomaszowski
• powiat włodawski
• powiat zamojski

powiaty grodzkie:

• Biała Podlaska
• Chełm
• Lublin
• Zamość

edytuj Miasta

W województwie lubelskim jest 41 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatów.

Podkreślone zostały siedziby powiatów ziemskich a wytłuszczone siedziby powiatów grodzkich.

1. Annopol
2. Bełżyce
3. Biała Podlaska
4. Biłgoraj
5. Bychawa
6. Chełm
7. Dęblin
8. Frampol
9. Hrubieszów
10. Janów Lubelski
11. Józefów
12. Kazimierz Dolny
13. Kock
14. Krasnobród
15. Krasnystaw
16. Kraśnik
17. Lubartów
18. Lublin
19. Łęczna
20. Łuków
21. Międzyrzec Podlaski
22. Nałęczów
23. Opole Lubelskie
24. Ostrów Lubelski
25. Parczew
26. Piaski
27. Poniatowa
28. Puławy
29. Radzyń Podlaski
30. Rejowiec Fabryczny
31. Ryki
32. Stoczek Łukowski
33. Szczebrzeszyn
34. Świdnik
35. Tarnogród
36. Terespol
37. Tomaszów Lubelski
38. Tyszowce
39. Włodawa
40. Zamość
41. Zwierzyniec

edytuj Zasoby surowców mineralnych

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

• Węgiel kamienny w okolicach Łęcznej, Puchaczowa, Bogdanki, obecnie wydobywany w jednej kopalni – KWK Bogdanka
• Niewielkie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego m.in. w okolicach Lublina (Minkowice, Ciecierzyn, okolice Abramowa) oraz w pobliżu Zamościa – obecnie wyeksploatowane.
• Wapienie – tereny Roztocza Zachodniego i Środkowego
• Opoki i margle na obszarze na zachód od Chełma (m.in. kopalnie odkrywkowe w Rejowcu), a także nad brzegami Wisły – kamieniołomy obecnie zamknięte.

edytuj Demografia

Dane z 31 grudnia 2007 r.²⁹:

edytuj Historia

Obecne ziemie woj. lubelskiego należały w I Rzeczypospolitej do województw: lubelskiego, ruskiego (ziemia chełmska) i bełskiego. Część powiatu radzyńskiego, powiat bialski oraz powiat włodawski należał do województwa brzeskiego Wielkiego Księstwa Litewskiego.

edytuj Województwo lubelskie w latach 1474-1795

Zobacz więcej w osobnym artykule: Województwo lubelskie (I Rzeczpospolita).

edytuj Województwo lubelskie w latach 1816-1837

Zobacz więcej w osobnym artykule: Województwo lubelskie (Królestwo Polskie).

Stworzone w 1816 (poprzednik: Departament lubelski, następca w 1837: Gubernia lubelska.

edytuj Województwo lubelskie w okresie II RP

Zobacz więcej w osobnym artykule: Województwo lubelskie (II Rzeczpospolita).

edytuj Województwo lubelskie w latach 1946-1950

• Stolica: Lublin
• Powiaty: m. Lublin, bialski, biłgorajski, chełmski, hrubieszowski, kraśnicki, janowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, łukowski, puławski, radzyński, siedlecki, tomaszowski, węgrowski, włodawski, zamojski.
• Główne miasta: Biała Podlaska, Biłgoraj, Chełm, Dęblin, Hrubieszów, Krasnystaw, Kraśnik, Lubartów, Łuków, Włodawa, Puławy, Siedlce, Zamość.

edytuj Województwo lubelskie w latach 1950-1975

• Powiaty: m. Lublin, bełżycki, bialski, biłgorajski, bychawski, chełmski, hrubieszowski, kraśnicki, janowski, krasnostawski, lubartowski, lubelski, łukowski, puławski, radzyński, tomaszowski, włodawski, zamojski.
• Główne miasta: Biała Podlaska, Świdnik,Biłgoraj, Chełm, Dęblin, Hrubieszów, Kraśnik, Lubartów, Łuków, Włodawa, Puławy, Zamość.

edytuj Województwo lubelskie w latach 1975-1998

Województwo lubelskie

Stolica	Lublin
Liczba ludności	1 027 300
Tablica rejestracyjna	LU, LL, LB

• Lublin - 355 500
• Puławy - 50 971
• Świdnik - 43 454
• Kraśnik - 35 500
• Lubartów - 23 579
• Łęczna - 21 689
• Dęblin - 17 890
• Poniatowa - 10 012
• Ryki - 9 734
• Opole Lubelskie - 8 900
• Bychawa - 5 480

edytuj Województwo lubelskie od 1999 do dziś.

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny województwa lubelskiego.

W 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej powstało nowe województwo rządowo-samorządowe z obszaru województw lubelskiego, chełmskiego, zamojskiego oraz części bialskopodlaskiego, siedleckiego i tarnobrzeskiego.

Województwo lubelskie w latach 1946-1950

Województwo lubelskie w latach 1950-1975

edytuj Ludność w latach

• 1975 – 885 000
• 1980 – 935 200
• 1985 – 985 400
• 1990 – 1 016 400
• 1995 – 1 026 700
• 1998 – 1 027 300

p • d • e

Podział administracyjny Polski 1975-1998

bialskopodlaskie • białostockie • bielskie • bydgoskie • chełmskie • ciechanowskie • częstochowskie • elbląskie • gdańskie • gorzowskie • jeleniogórskie • kaliskie • katowickie • kieleckie • konińskie • koszalińskie • krakowskie • krośnieńskie • legnickie • leszczyńskie • lubelskie • łomżyńskie • łódzkie • nowosądeckie • olsztyńskie • opolskie • ostrołęckie • pilskie • piotrkowskie • płockie • poznańskie • przemyskie • radomskie • rzeszowskie • siedleckie • sieradzkie • skierniewickie • słupskie • suwalskie • szczecińskie • tarnobrzeskie • tarnowskie • toruńskie • wałbrzyskie • warszawskie • włocławskie • wrocławskie • zamojskie • zielonogórskie

 

edytuj Przemysł

Najważniejsze zakłady przemysłowe województwa to:

• Zakłady Azotowe Puławy S.A. - Puławy
• Elektrociepłownia Lublin-Wrotków
• Zamojska Korporacja Energetyczna SA – Zamość
• Lubelski Węgiel – KWK Bogdanka
• PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. - operator kolejowy – Zamość
• Black Red White - producent mebli – Biłgoraj (siedziba firmy), Zamość
• Cementownia Chełm
• Cukrownia "Krasnystaw" – Siennica Nadolna
• Ambra - producent win – Biłgoraj
• Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego "PZL Świdnik" – Świdnik
• Fabryka Łożysk Tocznych – Kraśnik
• Stalprodukt Zamość – Zamość
• FAELBUD S.A. – Lublin
• Firma Cukiernicza "Solidarność" Sp. z o.o. – Lublin
• Lubella S.A. - producent makaronów i płatków śniadaniowych – Lublin
• Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska Krasnystaw – Krasnystaw
• Zakłady Mięsne „Łmeat-Łuków” SA – Łuków
• "Mewa" - producent bielizny – Biłgoraj
• "Model" - producent opakowań z tektury – Biłgoraj
• "Pol-Skone" - producent okien i drzwi – Lublin (siedziba firmy), Biłgoraj
• Przetwórnia owoców "Ybbstaler" – Chełm
• "Sipma" - producent sprzętu rolniczego – Lublin
• Stella-Pack S.A. - producent i dystrybutor worków na śmieci oraz innych wyrobów dla gospodarstwa domowego Lubartów
• Eldorado S.A. – Lublin
• Tsubaki - Hoover Polska Sp. z o.o. – Kraśnik
• KOMAS Sp. z o.o. – Janów Lubelski
• Zakłady Meblarskie - "Meblotab" – Chełm
• Zakłady Obuwnicze "Escott" – Chełm
• Marsoft S.A. - Świdnik

Lubelszczyzna ma szansę stać się ważnym dla Unii Europejskiej regionem produkcji ekologicznej, zdrowej żywności.

edytuj Gospodarka

W 2006 r. Lubelszczyzna została przez Eurostat uznana za najbiedniejszy region Unii Europejskiej ze średnim dochodem na głowę mieszkańca 3538 euro (33% średniej unijnej). Dane pochodzą jednak z 2004 r.

edytuj Środowisko i jego ochrona

Na uwagę zasługują duże kompleksy leśne: Lasy Janowskie i Puszcza Solska tworzące zwarty ciąg w południowej części regionu, Lasy Sobiborskie, Włodawskie i Parczewskie na wschodzie oraz Lasy Kozłowieckie i Łukowskie na północ od Lublina. Mają tu granice zasięgów takie gatunki drzew jak np.: buk pospolity, jodła pospolita, dąb bezszypułkowy. Szczególnie cenny przyrodniczo, obok Roztoczańskiego Parku Narodowego jest obszar Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego - jedynego pojezierza w Polsce znajdującego się poza zasięgiem ostatniego zlodowacenia. W 2002 r. obszarowi temu UNESCO nadało status Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Polesie Zachodnie". W centralnej części tego rezerwatu znajduje się Poleski Park Narodowy. Docelowo będzie to jeden z nielicznych na świecie trójpaństwowych rezerwatów biosfery: polsko-ukraińsko-białoruski.

Na terenie województwa lubelskiego znajdują się dwa parki narodowe:

1. Poleski Park Narodowy
2. Roztoczański Park Narodowy

17 parków krajobrazowych:

1. Chełmski Park Krajobrazowy
2. Kazimierski Park Krajobrazowy
3. Kozłowiecki Park Krajobrazowy
4. Krasnobrodzki Park Krajobrazowy
5. Krzczonowski Park Krajobrazowy
6. Nadwieprzański Park Krajobrazowy
7. Park Krajobrazowy Lasy Janowskie
8. Park Krajobrazowy Podlaski Przełom Bugu
9. Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie
10. Park Krajobrazowy Puszczy Solskiej
11. Poleski Park Krajobrazowy
12. Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
13. Skierbieszowski Park Krajobrazowy
14. Sobiborski Park Krajobrazowy
15. Strzelecki Park Krajobrazowy
16. Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
17. Wrzelowiecki Park Krajobrazowy

edytuj Nauka i oświata

Uczelnie wyższe

• Lublin
  • Katolicki Uniwersytet Lubel